تغییرات زمانی و مکانی کیفیت آب زیرزمینی دشت قزوین

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

چکیده

افزایش روز افزون جمعیت و بالا رفتن استانداردهای زندگی در بسیاری از کشورها موجب افزایش نیاز به منابع آب با کیفیت مناسب برای مصارف مختلف کشاورزی،‏ صنعت و شرب شده است. سفره‌های آب‌ زیرزمینی به‌عنوان یکی از مهمترین منابع تأمین کننده آب با خطرات متفاوتی مانند افت سطح،‏ کاهش میزان تغذیه به سبب نقصان بارندگی و آلاینده‌های طبیعی و غیرطبیعی روبرو است. از این رو پایش کیفی منابع آب زیرزمینی اهمیت فوق‌العاده‌ای دارد. در این مقاله،‏ مطالعه و بررسی 50 حلقه چاه آبیاری دشت کشاورزی قزوین در دوره 1382 تا 1386 ارائه شده است. طبقه‌بندی کیفی آب زیرزمینی جهت مصارف شرب به کمک استاندارد سازمان بهداشت جهانی و جهت مصارف کشاورزی به کمک روش ویلکاکس انجام شده و با رویهم گذاری نقشه‌های مصارف شرب و کشاورزی،‏ آب زیرزمینی دشت قزوین از لحاظ این نوع مصارف طبقه‌بندی شده است. به‌منظور تحلیل مکانی کیفیت آب‌های زیرزمینی از امکانات نرم‌افزاری زمین‌آمار ArcGIS نسخه ?‎/? استفاده شده است. نتایج بررسی‌ها نشان داد که در فصول تر سال‌های مورد مطالعه،‏ کیفیت آب زیرزمینی کاهش یافته است. به‌طوری که با افزایش افت سطح آب،‏ مقادیر TDS و EC آب‌های زیرزمینی دشت قزوین روند نزولی داشته‌اند. با بررسی مکانی پارامترهای کیفی آب‌های زیرزمینی محدوده مطالعه مشخص شد که 10 درصد از کل آب‌های زیرزمینی دشت مذکور برای مصارف شرب و کشاورزی مطلوب و 6 درصد از آن برای این مصارف نامطلوب است. همچنین 0.4 درصد از کل آب زیرزمینی فقط برای کشاورزی مطلوب و 83.6 درصد آن از کیفیت متوسط برخوردار است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Spatial and Temporal Variations of Groundwater Quality of Qazvin plain

نویسندگان [English]

  • M. Mohammadi
  • M. Mohammadi Ghaleney
  • Dr K. Ebrahimi
چکیده [English]

Inflation of population and rising living standards in many countries need to be enhanced the high quality water suitable for different uses such as agricultural, industrial and drinking sections. Groundwater is one of the most important water supply sources which is encountered with many problems such as drawdown, recharge reduction due to low rainfall and different natural and man-made pollutions. Therefore, monitoring of groundwater quality is very important. In the present research, spatial and temporal analysis of monthly groundwater level fluctuations, from ???? to ????, through ?? point wells were investigated. World Health Organization standards and Wilcox method were used in order to classify the drinking and agricultural water usages, respectively. In order to analyze the groundwater quality criteria, Geographic Information System version ?.? was used. The results indicated higher concentrations of salinity during the wet seasons compared to dry seasons. Therefore, with increasing decline of water level, TDS and EC concentrations had a downward trend. Spatial analysis of groundwater quality showed that the groundwater quality of Qazvin plane is desirable and undesirable for drinking and agriculture by respectively??&? percent. Also ?.? and ??.? percent of the groundwater are desirable and moderate for agriculture usages, respectively.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Groundwater
  • Quality parameters
  • Geostatistics
  • Spatial analysis