بررسی اثر کم آبیاری و پتاسیم بر عملکرد دانه و روغن گیاه کلزا در منطقه شهرکرد

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

چکیده

کم آبی یکی از عوامل محدود‌کننده تولید کلزا در مناطق خشک و نیمه‌خشک است. از طرفی محققان اثرات مثبت پتاسیم را در افزایش مقاومت گیاهان در برابر تنش کم آبی،‏ گزارش کردند. به‌منظور بررسی اثر سطوح مختلف کود پتاسه و مقدار آّب آبیاری بر عملکرد دانه و روغن کلزا در منطقه شهرکرد آزمایشی به‌صورت کرت‌های یک‌بار خرد شده در قالب طرح پایه بلوک‌های کامل تصادفی با سه کرت‌اصلی و پنج کرت‌فرعی در سه تکرار،‏ اجرا شد. کرت‌های اصلی شامل سه سطح آبیاری و کرت‌های فرعی شامل پنج سطح کود پتاسه بود. تجزیه و تحلیل آماری شامل تجزیه واریانس و مقایسه میانگین‌ها به‌روش آزمون چند دامنه‌ای دانکن در سطح احتمال پنج درصد با استفاده از نرم‌افزار MSTATC انجام شد. مقایسه میانگین‌ها نشان داد که اثر تیمارهای آبیاری بر عملکرد کاه و عملکرد کل در‌سطح احتمال پنج درصد معنی‌دار شد،‏ که در این صفات با افزایش تنش آبی عملکرد نیز کاهش یافت. مقایسه میانگین اثر تیمارهای پتاسیم بر همه صفات مورد مطالعه به‌جز طول غلاف،‏ درصد روغن دانه و پتاسیم اندام هوایی در سطح احتمال پنج درصد معنی‌دار گردید،‏ که در صفات عملکرد دانه و عملکرد روغن دانه با افزایش مقدار کود پتاسه عملکرد به‌طور معنی‌داری افزایش یافت. در بررسی اثر متقابل کم‌آبیاری و پتاسیم اختلاف معنی‌داری درصفات عملکرد دانه و همچنین عملکرد روغن دانه وجود داشت و با افزایش پتاسیم از هر سطح کم‌آبیاری،‏ اثرات سوء تنش آبی تعدیل شد. بنابراین بر‌اساس نتایج این تحقیق،‏ در شرایط کم‌آبیاری بهترین تیمار از نظر عملکرد بالا،‏ تیمار3K3 Iاست.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The effects of deficit irrigation and different Potassium levels on seed and oil yield of Canola in Shahrekord region

نویسندگان [English]

  • M. Ghadery Ghahfarokhi
  • A. Mohamadi
  • R. Iranipoor
  • M. Farzan
چکیده [English]

Water deficiency is one of the limiting factors in canola (Brassica napus L.) production in arid and semi-arid regions. Past researchers have shown that potassium increases plant resistance to water stress. This study was conducted to assess the simultaneous effects of water stress and application of different levels of potassium fertilizer on canola in the field of Agriculture and Natural Resources Research Center of Shahrekord. For this purpose, a split-plot experiment in randomized complete block design was carried out with three replicates. The main plots were three levels of drought stress including: I1: irrigated with full level of water requirement during plant growth stages with 5690 m3/ha, I2: irrigated with 85% of water requirement in stemming, flowering and podding stages, and I3: irrigated with 70% of water requirement in flowering and podding stages. The sub plots were five levels of potassium fertilizers including K1=control, K2=0/75R, K3=1R, K4=1/25R and K5=1/5R (R=fertilizer recommendation based on soil testing). Means comparison was conducted with Duncan test at 5 percent level. Results show that irrigation treatments had significant effects on straw yield and total yield. Potassium treatments had significant effects on all characteristic except on pod length, grain oil percentage and potassium percentage in shoot. Potassium fertilizer application did not have any significant differences on some of growth indices but it slightly decreased the negative impacts of water deficiency. Thus, based on the results of this research, in deficit irrigation condition, the best treatment with high yield is I3K3 treatment.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Grain yield
  • Canola
  • Potassium Fertilizer
  • Grain Oil Yield
  • Deficit irrigation